small pl CAMK logo

Zawartość wpisu

Data utworzena: ,   Data archiwum:

Wszechświat w promieniowaniu rentgenowskim - teleskopy, obserwacje, teoria

Dr hab. Agata Różańska - CAMK, PAN, Warszawa


Streszczenie: Celem wykładu jest przedstawienie obecnego stanu astronomii rentgenowskiej. Ta dziedzina nauki, choć młoda, rozwija się niesłychanie szybko. Liczba znanych źródeł, obserwowanych rengenowsko, wzrosła o czynnik tysiąc w ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat, a co ważniejsze, okazało się, że rentgenowsko świecą obiekty prawie wszyskich typów - od planet, komet, do gramad galaktyk i kwazarów. W dobie szerokopasmowych obserwacji, dane rentgenowskie stanowią ważny element w badaniu ekstremalnych właściwości fizycznych prawie wszystkich źródeł. Wykład zacznę od przedstawienia teleskopów rentgenowskich oraz metod pozyskiwania danych. Następnie przedstawię status galaktycznych i pozagalaktycznych źródeł promieni X. Podczas wykładu, planuję wprowadzenie interaktywnych sesji przy użyciu komputera.

 

Materiały z wykładów:

  • Wykład 1 (pdf, po angielsku)
    Wstęp opisujący najważniejsze wydarzenia, które przyczyniły się do dynamicznego rozwoju astronomii rentgenowskiej. Pierwsza część wykładu - teleskopy. Omówione zostały liczniki proporcjonalne jako detektory promieni X.

  • Wykład 2 (pdf, po angielsku)
    Wykład drugi omawia sposoby tworzenia obrazu rentgenowskiego za pomoca detektorów nieskupiajacych: liczników proporcjonalnych wieloanodowych, mechanicznych kolimatorów i masek kodujących.

  • Wykład 3 (pdf, po angielsku)
    W wykładzie trzecim omówię układy optyczne stosowane w teleskopach rentgenowskich. Przedstawię główne problemy związane z zastosowaniem luster do skupiania promieni X.
  • Wykład 4 (pdf, po angielsku)
    Przedstawiam zasady działania płytki CCD, używanej do detekcji obrazu rentenowskiego teleskopu.
  • Wykład 5 (pdf, po angielsku)
    W wykładzie przedstawione zostały sposoby na zwiększenie rozdzielczości energetycznej obserwacji w zakresie miękkich promieni X (<10 keV), likwidowanie szumu w płytkach CCD, szczeliny w spektroskopii rentgenowskiej oraz przyszłościowe kalorymetry.

  • Wykład 6 (pdf, po angielsku)
    Rozkład Poissona oraz rozkład normalny, propagacja błędów.

  • Wykład 7 (pdf, po angielsku)
    Wykład omawia podstawowe zbiory z danymi używane do redukcji sygnału z satelity rengenowskiego.

  • Wykład 8 (pdf, po angielsku)
    Analiza danych rentgenowskich, archiwa, katalogi, programy.

  • Wykład 9 (pdf, po angielsku)
    Wykład przedstawia ogólne zasady analizy danych źródeł rozciągłych z naciskiem na odejmowanie różnych rodzajów tła rentgenowskiego. Wstęp do statystyki omawia zasady testu metody najmniejszych kwadratów.

  • Wykład 10 (pdf, po angielsku)
    Wykład zaczyna omawianie procesów fizycznych odpowiedzialnych za promieniowanie rentgenowskie z różnych obiektów astrofizycznych, zaczynając od Słońca poprzez komety, planety, oraz gwiazdy, w których zachodzą reakcje termojądrowe.
  • Wykład 11 (pdf, po angielsku)
    Wykład omawia emisję rentgenowską z gwiazd młodych typu TTauri, białych karłów, zmiennych kataklizmicznych, oraz pulsarów i izolowanych gwiazd neutronowych.
  • Wykład (12 (pdf, po angielsku)
    Wykład opowiada o najaktywniejszych rentgenowsko obiektach: X-ray Binaries. Rentgenowskie układy podwójne w większości wypadków posiadają gorący dysk akrecyjny, który świeci w promieniach X. Akrecja zachodzi na czarną dziurę bądź gwiazdę neutronową. Obiekty te przejawiają przeróżne rodzaje zmienności rentgenowskiej od wybuchów na powierzchni gwiazdy neutronowej do niestabilności w dysku akrecyjnym.
  • Wykład 13 (pdf, po angielsku)
    Na kolejnym wykładzie prezentuję naturę promieniowania rentgenowskiego w pozostałościach po wybuchach supernowych, ośrodka międzygwiazdowego, oraz centrum naszej Galaktyki.
  • Wykład 14 (pdf, po angielsku)
    Opowiada o promieniowaniu rozproszonym z obszarów międzygwiazdowych, o emisji rentgenowskiej z pobliskich galaktyck oraz odległych gromad galaktyk.
  • Wykład 15 (pdf, po angielsku)
    Wykład ostatni omawia aktywne jądra galaktyk i ich wkład do tła rentgenowskiego.

Archiwa


Kategorie